BOOZ OU BOAZ?
Atualizado: 27 de set.
Por Rodrigo Peñaloza
BOOZ OU BOAZ?

Nas Lojas brasileiras muito se confunde quanto à forma correta do nome Boaz, uns dizendo Booz, outros Boaz. Neste texto, eu procuro mostrar duas coisas. Primeiro, que o correto é Boaz, o que, aliás, é trivial, pois, para tanto basta observar a pronúncia hebraica. Em segundo lugar e principalmente, eu procuro dar uma explicação sobre o porquê de os tradutores antigos, ao escreverem a Septuaginta e a Vulgata, terem optado pela transliteração incorreta do nome.
O termo Boaz aparece 18 vezes no Livro de Ruth, 3 vezes nas Crônicas, 1 vez em 1 Reis, 1 vez em Mateus e 1 em Lucas.
Na edição maçônica norte-americana da Bíblia Sagrada (Heirloom Bible Publishers, Kansas), o termo é Boaz. Na Encyclopedia of Freemasonry, de Albert Mackey (1917), é Boaz. Em Light on Masonry, de Elder D. Bernard (1828), é Boaz. O Manual of Freemasonry, de Richard Carlile (uma exposée da Maçonaria publicada aos poucos na revista The Republican, em 1825), é Boaz. No The Complete Ritual of the Scottish Rite Profuselly Illustrated, editado por um Soberano Grande Comendador (anônimo), 33º, e complementado por J. Blanchard, no século XIX (sem data), é Boaz. Em Morals and Dogma, de Albert Pike (1871), é Boaz.
Em todas as obras antigas, enfim, o termo é Boaz. Isso não nos surpreende, se observarmos que na escrita hebraica massorética, o que temos é זﬠַבֹּ֫ (Bṓʿaz) e que, além disso, não existem vogais repetidas no Hebraico, de modo que Booz é uma pronúncia incorreta. Nos tempos modernos, o Irmão Harry Carr, em seu artigo “Pillars and globes, columns and candlesticks”, publicado em Ars Quatuor Coronatorum, Transactions of the Quatuor Coronati Lodge № 2076 London, em 2001, e apresentado antes na Vancouver Lodge of Education and Research, em 20 novembro de 1998, diz que é Boaz. Nesse artigo, Harry Carr reproduz alguns trechos de exposées publicadas entre 1760 e 1765, nos quais o termo é Boaz.
Por que, então, alguns autores nacionais insistem que o correto é Booz ou, quando muito, que tanto pode ser Booz quanto Boaz? Há duas razões para esse erro. O primeiro deles — e mais óbvio — é o desconhecimento do Hebraico. Em geral o argumento usado é que na escrita hebraica antiga não existiam vogais até o surgimento dos sinais massoréticos (século X), o que, segundo eles, justificaria qualquer pronúncia. Porém, não atentam para o fato de o Hebraico não admitir vogais repetidas, o que prontamente elimina Booz, de modo que, neste caso, a suposta ambivalência não existe.
A segunda razão está nas traduções portuguesas da Vulgata. De fato, na Vulgata o termo é Booz. Se São Jerônimo (347–420 d.C.) traduziu o Antigo Testamento diretamente do Hebraico para o Latim, por que optou por Booz e não Boaz? Só vejo duas explicações. Primeiro, em sua época, ainda não existiam os sinais massoréticos, que indicam as vogais. Somente alguém absolutamente fluente em Hebraico poderia ler corretamente o texto hebraico. São Jerônimo, porém, era ilírio e só aprendeu Latim e Grego no início de sua vida adulta. Quando maduro, mudou-se para Jerusalém para estudar Hebraico. É bem provável que, diante de uma dúvida, consultasse a Septuaginta, a versão grega da Bíblia, que também traz Booz (Βοος, que deve ser lido como Βοός, pois não é possível, por razões morfológicas, dizer Βόος em Grego).
Nessa série encadeada de porquês, surge mais um. Por que a Septuaginta traz Booz e não Boaz? Por uma razão muito simples. Boaz é nome próprio e é oxítono. Em Grego, um nome próprio masculino pode terminar em –ας, como ὁ Ξανθίας (cuja pronúncia é ksanthías, donde veio o nosso Xântias), mas não pode jamais ser oxítona. O mesmo ocorre com os substantivos terminados em –ας, como ὁ νεανίας (o jovem), que não podem ser oxítonos. Por outro lado, substantivos terminados em –ος podem ser oxítonos, como θεόϛ (theós, pronuncie the-ós, com o th ligeiramente aspirado).
Dessa forma, os sábios que verteram a Bíblia para o Grego podem ter optado por Booz (Βοός) em vez de Boaz apenas para preservação do acento tônico na última sílaba, uma exigência natural se a intenção era não desvirtuar demais a pronúncia de um nome próprio e fazê-lo ser entendido pelo leitor ou ouvinte grego. Em outras palavras, se a intenção era fazer a história bíblica minimamente inteligível ao grego, os tradutores tinham de resolver a seguinte questão: ou preservavam a grafia BOAZ mas trocavam o acento tônico da última para a penúltima sílaba (ou seja, Bóaz) ou trocavam Boáz para Boós e preservavam a oxítona. O nome Boáz, oxítono, soaria muito estranho ao ouvido grego, mas não Boóz e tampouco Bóaz. O que é mais próximo de Boáz: Bóaz ou Boóz? Eles julgaram que era Boóz. Dessa forma, São Jerônimo, mesmo que estivesse ciente da correta pronúncia hebraica, pode ter optado por Booz por influência da Septuaginta, tendo preferido, sabiamente, manter uma coerência entre a versão latina e a versão grega já estabelecida há séculos.
Os autores maçônicos antigos devem ter sabido disso, pois todos, no mínimo, eram fluentes em Latim, com boas noções de Grego e alguns até de Hebraico, além de, sendo em sua maioria protestantes, terem em mãos a versão protestante da Bíblia, que, ao contrário da Vulgata, trazia Boaz, graças ao gênio de Lutero. Textos não- maçônicos também trazem Boaz, como Historiarum Totius Mundi Epitome, seção 16, de Cluverius Johannes, de 1667.
Conclui-se, assim, que a pronúncia correta é Boaz e que, além disso, Booz é apenas a herança de uma característica fonética do idioma Grego, que herdamos por intermédio da Vulgata. A opção pelo aparente erro fonético se deve à perspicácia dos antigos tradutores, convictos que estavam de tornar esse e outros nomes hebraicos inteligíveis aos ouvidos gregos, sem prejuízo do significado mais profundo das histórias que traduziam.
Rodrigo Peñaloza é Ph.D em Economia pela University of California at Los Angeles (UCLA), M.Sc. em Matemática pelo Instituto Nacional de Matemática Pura e Aplicada (IMPA) e Ba. em Economia pela UnB. É Prof. Adjunto do Depto de Economia da UnB.
MI, filiado à Loja Maçônica Abrigo do Cedro n° 08 GLMDF.





b33 có kiểu trình bày khá đúng gu mình, đơn giản thôi mà nhìn vẫn gọn. Mình không thích mở một trang lên rồi phải mất một lúc mới biết nên đọc từ đâu, nên thường để ý bố cục trước cả nội dung. Thiết kế phẳng ở đây nhìn hiện đại nhưng không quá cầu kỳ, lướt qua cũng thấy dịu mắt. Còn các thông tin cụ thể thì mình chưa đọc kỹ, nên chỉ nói chút về cách sắp xếp thôi. Mình thích việc tiêu đề được tách riêng, đang đọc dở mà muốn quay lại một phần nào đó cũng dễ tìm hơn. Không cần thêm nhiều chi tiết trang trí làm gì, với mình như vậy…
88aa có phần giao diện hiện đại khá hợp mắt mình, không cần giới thiệu quá nhiều mà nhìn vẫn thấy có nét riêng. Mình hay để ý hình thức trước khi đọc nội dung, nên kiểu trình bày này dễ khiến mình dừng lại xem thêm hơn là lướt qua luôn. Còn mấy thông tin giới thiệu về trang thì mình chưa tìm hiểu kỹ, thành ra cũng không bàn tới. Một điểm mình thấy hay là nội dung thể thao có cả bóng đá lẫn bóng rổ, đỡ cảm giác chỉ tập trung vào mỗi bóng đá như mình thường nghĩ. Ai theo dõi hai môn này chắc sẽ chú ý phần đó trước. Mình thì mới xem…
https://8xbetcom.world/ mình mới ghé qua một chút, chưa đọc sâu nên chỉ để ý cách trang sắp xếp thôi. Mình hay mở web lúc rảnh vài phút, thành ra khá thích những chỗ nhìn vào là biết menu ở đâu, đỡ phải kéo lên kéo xuống tìm. Trang này có thanh menu dễ thấy, với mình vậy là tiện rồi. Chưa xem hết nên cũng không có gì để kể nhiều, chỉ thấy lúc mới vào khá dễ theo dõi. Bình thường nếu chữ với hình nằm sát nhau quá là mình dễ bỏ sót, nhất là khi đang xem vội. Ở đây các khối nội dung có khoảng cách riêng nên mình có thể lướt từng phần mà không…
https://qs88live.com/ cái mình để ý trước tiên là trang chủ chia các phần khá rõ, nhìn vào không thấy bị rối mắt. Mình thường ngại mấy trang phải ngồi tìm một lúc mới hiểu cách sắp xếp, nên thấy bố cục như này cũng dễ chịu. Chưa bàn đến nội dung bên trong vì mình chỉ ngó qua phần giao diện thôi, nhưng ít nhất không có cảm giác phải làm quen lại từ đầu. Hai nút đăng ký và đăng nhập cũng nằm ở chỗ dễ nhận ra, khỏi cần kéo trang lòng vòng để kiếm. Với người hay xem lướt như mình thì mấy chi tiết đơn giản vậy lại tiện hơn là trang trí cầu kỳ. Các…
Socolive mình lướt thấy ai đó nhắc nên bấm vào coi thử cho biết, kiểu xem giao diện có dễ nhìn không thôi. Mình không ngồi đọc kỹ nội dung hay gì, chủ yếu để ý cách họ trình bày. Vào cái là thấy trang khá thoáng, chữ không bị dồn dập nên mắt đỡ mệt. Mấy phần thông tin được chia thành các khối rõ ràng, nhìn lướt qua là hiểu đang ở mục nào, không phải đoán. Mình cũng thích kiểu họ để dạng bảng cột gọn gàng, kéo xuống vẫn theo kịp mà không bị rối. Chuyển qua lại giữa các mục cũng tiện vì menu đặt chỗ dễ thấy, bấm cái là nhảy đúng chỗ. Nói…